Direksiyon Sistemi Parçaları Nelerdir?
Modern araçlarda direksiyon sistemi mekanik, hidrolik veya elektronik parçaların bir araya gelmesiyle çalışır. Temel bileşenler şunlardır:
Direksiyon Simidi: Sürücünün araca yön komutunu verdiği direksiyon çemberidir.
Direksiyon Mili (Kolonu): Direksiyon simidindeki dönme hareketini direksiyon kutusuna ileten boru şeklindeki mekanizmadır.
Direksiyon Kutusu (Kramayer): Direksiyon milinden gelen dairesel hareketi, tekerlekleri sağa veya sola çevirecek doğrusal (çizgisel) harekete dönüştüren ana parçadır.
Rot Kolları ve Rot Başları: Direksiyon kutusundan çıkan doğrusal hareketi tekerlek taşıyıcılarına (aks veya porya) ileten bağlantı elemanlarıdır.
Direksiyon Pompası: Sadece hidrolik sistemlerde bulunur. Motorun gücünü kullanarak hidrolik basıncı üretir ve direksiyonun yumuşamasını sağlar.
Elektrik Motoru ve Sensörler: Sadece elektrikli direksiyonlarda (EPS) bulunur. Hız ve tork sensörlerinden gelen verilerle elektrik motorunu devreye sokarak direksiyon çevirme kuvvetini destekler.
Elektrikli ve Hidrolik Direksiyon Arasındaki Farklar
Her iki sistemin de amacı direksiyonu hafifletmek olsa da, çalışma prensipleri oldukça farklıdır. Bu farkları aşağıdaki tabloda inceleyebilirsiniz:
Özellik | Hidrolik Direksiyon (HPS) | Elektrikli Direksiyon (EPS)
Güç Kaynağı: Gücünü bir kayış yardımıyla araç motorundan alır. Gücünü aracın aküsünden ve şarj dinamosundan (elektrik sistemi) alır.
Sıvı İhtiyacı: Direksiyon hidrolik yağına ihtiyaç duyar. Hidrolik sıvı kullanılmaz, tamamen elektroniktir.
Yakıt Tüketimi: Motor gücünü sürekli kullandığı için yakıt tüketimini bir miktar artırır. | Sadece direksiyon çevrildiğinde devreye girdiği için yakıt tasarrufu sağlar. |
Bakım: Hortumlar, pompalar ve yağ seviyesi düzenli bakım ve kontrol gerektirir. | Periyodik parça veya yağ değişimi gerektirmediğinden sistem genellikle bakımsızdır. |
Sürüş Hissi: Sürücüye yol tutuşunu ve zemin geri bildirimini daha net hissettirir. | Geri bildirim hidroliğe göre daha yapay hissettirebilir ancak hıza duyarlı sertleşme/yumuşama ayarı çok daha hassas ve güvenlidir.
Direksiyon Kutusu Arızası Nasıl Anlaşılır?
Direksiyon kutusu, mekanik aşınmalar veya dış etkenler nedeniyle zamanla arızalanabilir. En yaygın arıza belirtileri şunlardır:
Direksiyonda Boşluk Hissi: Direksiyonu hafifçe sağa veya sola çevirdiğinizde tekerlekler hemen tepki vermiyorsa dişlilerde aşınma meydana gelmiş demektir.
Tıkırtı ve Vuruntu Sesleri: Özellikle kasislerden geçerken, manevra yaparken veya bozuk yollarda ön takımdan metalik vurma sesleri gelmesi.
Direksiyonun Ağırlaşması veya Takılması: Dönüşlerde direksiyonun belli bir noktada sertleşip takılı kalması veya eski konumuna kendiliğinden dönmemesi.
Hidrolik Kaçağı: Aracın ön alt kısmında, direksiyon kutusu körüklerinin olduğu bölgede yağ damlaması (hidrolik direksiyonlu araçlar için).
Aracın Sağa/Sola Çekmesi: Düz yolda ilerlerken rot ayarı bozukmuş gibi aracın sürekli bir yöne doğru sapma eğilimi göstermesi.
Direksiyon Pompası Arızası Nasıl Anlaşılır?
Sadece hidrolik ve elektro-hidrolik direksiyon sistemlerinde bulunan direksiyon pompasının arızalandığını gösteren temel işaretler şunlardır:
Islık veya İnleme Sesi: Direksiyonu çevirdiğinizde, özellikle de direksiyonu tam sağ veya tam sol son noktaya dayadığınızda motor kaputunun altından gelen rahatsız edici bir uğultu veya inleme sesi.
Düşük Hızlarda Sertleşme: Araç rölantideyken veya park etme gibi düşük hızlarda manevra yaparken direksiyonun hidrolik desteğini kaybederek çok zor dönmesi.
Hidrolik Yağında Azalma: Pompa keçelerinden sızıntı olması nedeniyle direksiyon hidrolik kutusundaki sıvı seviyesinin sürekli eksilmesi.
Yağda Metalik Parçalar: Direksiyon hidrolik kutusunun kapağını açtığınızda yağın renginin çok koyulaşması veya içinde parlayan metal çapakları görülmesi (pompanın içten aşındığını gösterir).