2500 TL üzeri ücretsiz kargo
2500 TL üzeri ücretsiz kargo
2500 TL üzeri ücretsiz kargo
Hız Göstergesi Neden Çalışmaz?

Hız Göstergesi Neden Çalışmaz?

Hız Göstergesi Neden Çalışmaz? Belirtiler ve Usta Gözüyle Çözüm Yolları

Seyir halindeyken gözünüz bir an gösterge paneline kayar ve hız ibresinin sıfıra çakıldığını ya da deli gibi dalgalandığını görürsünüz. Sanayide lifte kaldırdığımız araçlarda bu şikayetle çok sık karşılaşırız. Kimi sürücü 'Nasılsa devir saatine bakıp vites atıyorum, bir şey olmaz' diyerek önemsemez; ancak hız göstergesinin devre dışı kalması sadece hız sınırını aşma riski yaratmaz. Yeni nesil araçlarda motor beyni (ECU), şanzıman beyni ve fren sistemleri doğrudan hız verisiyle koordineli çalışır. Dahası, hız göstergesi çalışmayan bir araç TÜVTÜRK muayenesinden ağır kusur alarak kalır.

Hız kadranının aniden durmasının veya titremesinin arkasında mekanik aşınmalardan sensör arızalarına kadar uzanan birkaç kritik sebep yatar. Gelin, dükkana gelen araçlarda adım adım uyguladığımız arıza tespit mantığını birlikte inceleyelim.

Hız Göstergesinin Durmasına Yol Açan 5 Temel Neden

1. Araç Hız Sensörü (VSS - Vehicle Speed Sensor) Arızası

Son 20-25 yılda üretilen elektronik enjeksiyonlu araçların büyük kısmında hız bilgisi, şanzımanın diferansiyel çıkışına yakın bir noktaya konumlandırılan araç hız sensörü (VSS) üzerinden okunur. Bu manyetik sensör, şanzıman dişlisinin dönüş hızını elektrik sinyaline dönüştürerek araç beynine iletir. Sensörün zamanla şanzıman yağı sızıntıları yüzünden kirlenmesi, soket tırnaklarının oksitlenmesi veya sensörün içindeki sargının kopması ibrenin aniden sıfıra düşmesine yol açar. Otomatik vitesli araçlarda bu arıza baş gösterdiğinde vites geçişlerinde sert vuruntular veya aracın koruma moduna geçmesi gibi problemler de beraberinde gelir.

2. Mekanik Hız (Kilometre) Teli Kopması veya Sıyırması

Eski model veya mekanik alt yapıya sahip araçlarda hız bilgisi elektronik sensörle değil, şanzımandan gösterge tablosunun arkasına kadar uzanan çelik bir hız teli (kilometre halatı) vasıtasıyla aktarılır. Bu tel, koruyucu bir spiral kılıf içinde sürekli döner. Yılların getirdiği sürtünme, yağsız kalma veya kılıfın bükülmesi sonucu tel kopar ya da şanzıman tarafındaki plastik pinyon dişlisi sıyırır. Eğer ibre durmadan önce kadran arkasından 'tık tık' şeklinde bir sürtünme sesi geldiyse veya ibre zıplayarak yükseliyorsa, kabahat yüzde doksan kilometre telindedir.

3. ABS Tekerlek Hız Sensörleri ve ABS Beyni Sorunları

Yeni nesil araçların çoğunda şanzıman üzerinde ayrı bir hız sensörü bulunmaz. Araç hız verisini, 4 tekerlek poyrasındaki ABS tekerlek hız sensörlerinden (genellikle sol ön tekerlekten) okur. Eğer hız göstergeniz aniden sıfıra düştüyse ve aynı anda gösterge tablosunda ABS, ESP veya el freni ikaz ışığı yandıysa, sorun şanzımanda değil tekerlek bilyası üzerindeki manyetik şeritte ya da tekerlek hız sensöründedir. Sensörün balata tozuyla dolması veya kablosunun tekerlek davlumbazı içinde sürtünüp kopması bu arızayı tetikler.

4. Gösterge Paneli (Kadran) Motoru ve Lehim Çatlakları

Sensör veya tel sağlam olsa bile, gelen sinyali ibreye yansıtan gösterge panelinin kendi iç mekanizmasında sorun olabilir. Elektronik panellerde ibreyi hareket ettiren minik adım motorları (stepper motor) bulunur. Zamanla bu motorların plastik dişlileri kırılabilir veya panelin arkasındaki baskı devre kartında (PCB) soğuk lehim çatlakları meydana gelebilir. Eğer aracın göğsüne sertçe vurduğunuzda ibre anlık olarak geri geliyorsa, sorun doğrudan gösterge kartındaki temassızlıktır.

5. Tesisat, Soket ve Sigorta Problemleri

Basit ama en çok gözden kaçan noktalardan biri panel veya sensör hattının sigortasıdır. Ayrıca şanzıman altından geçen kablo tesisatının egzoz borusuna temas edip erimesi, soketlerin su alıp paslanması hız sinyalinin panele ulaşmasını engeller. Eğer hız ibresiyle birlikte devir saati ve hararet göstergesi de tamamen kapandıysa, ilk bakılması gereken yer iç sigorta kutusudur.

Arıza Teşhis ve Çözüm Tablosu

BelirtiOlası Arıza KaynağıUstanın Çözüm Yolu
Hız ibresi sıfırda, ekranda ABS/ESP lambası yanıyorABS tekerlek hız sensörü veya manyetik poyra bilyasıDiyagnostik cihazla tekerlek canlı verisi okunur, arızalı ABS sensörü değişir.
İbre titriyor, kadrandan tıkırtı geliyor, sonra tamamen durduMekanik kilometre teli kopması veya dişli sıyırmasıGösterge sökülür, şanzıman pinyonu ve kilometre teli yenilenir.
İbre sıfırda, otomatik vites geçişleri çok sert ve vuruntuluŞanzıman hız sensörü (VSS) arızasıSensör soketi, tesisat voltajı kontrol edilir; arızalı VSS sensörü değiştirilir.
Tüm kadranlar (hız, devir, yakıt) aynı anda söndüPanel besleme sigortası veya şasi temassızlığıSigorta kutusu şeması kontrol edilir, atan sigorta veya gevşek şasi pini onarılır.
Çukurlara girince ibre çalışıyor, sonra tekrar düşüyorGösterge paneli arka soketi veya lehim çatlağıKadran sökülerek devre kartı lehim tazelemesi yapılır, soket pinleri sıkılır.

Usta Tavsiyesi: Parça Seçimi ve Onarım

Hız göstergesi arızalandığında yapılacak ilk iş, aracı bir diyagnostik cihazına bağlayıp motor ve ABS beyinlerindeki canlı hız verisini okumaktır. Cihaz tekerlek hızını doğru okuyor ama kadran oynamıyorsa sorun paneldedir; cihazda da hız sıfır görünüyorsa arıza sensör veya tesisat kaynaklıdır. Değişim gerektiğinde şanzıman ve yürüyen aksam üzerinde çalışıldığı için kaliteli oto mekanik yedek parçalar tercih edilmelidir. Yan sanayi, kalibrasyonu bozuk kalitesiz sensörler takıldığında hızınız kadranda 100 km/s görünürken gerçekte 85 km/s gidebilirsiniz veya hız sabitleyiciniz (Cruise Control) devre dışı kalabilir. Şase numaranıza uygun doğru sensör ve mekanik parçalarla yapılan onarım sizi yolda bırakmaz.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Hız göstergesi çalışmazsa araç TÜVTÜRK muayenesinden geçer mi?

Hayır, geçemez. TÜVTÜRK araç muayene kriterlerine göre hız göstergesinin (kilometre saatinin) çalışmaması veya hız değerini göstermemesi 'Ağır Kusur' olarak değerlendirilir ve araç muayeneden onay alamaz.

Otomatik vitesli bir araçta hız sensörü bozulursa ne gibi sorunlar yaşanır?

Şanzıman kontrol ünitesi (TCU) vites değişim zamanlamasını hız sensöründen gelen bilgiye göre ayarlar. Sensör bozulduğunda araç hangi viteste gideceğini bilemez; sert vuruntular yapar, vites yükseltmez ya da kendini koruma moduna (limp mode) alarak sadece 3. viteste kilitler.

Hız ibresinin titreyerek hareket etmesi neye işarettir?

Mekanik telli araçlarda hız telinin yağsız kalarak spiral kılıfa sürtünmesi veya telin bükülüp teklemeye başlaması ibrede titreme yapar. Elektronik panelli araçlarda ise gösterge panelindeki mikro adım motorunun (stepper motor) dişli aşınması veya soket temassızlığı bu duruma neden olur.

Aracınıza %100 Uyumlu Parçayı Şase Numarasıyla Doğrulayalım
Aynı kasa yılında bile motor kodu ve üretim ayına göre parça farkı çıkabilir. Ruhsatınızdaki 17 haneli şase (VIN) numaranızı gönderin, orijinal katalogdan ücretsiz kontrol edelim.
WhatsApp Şase (VIN) Kontrolü →
logo
visamaestromastercard